بازآرایی زیرساخت‌های مالی در عصر دیجیتال
پیتر هیوز در این گفت‌وگو، توکنیزه‌سازی را یکی از مسیرهای اصلی تحول زیرساخت بازار سرمایه می‌داند. در این فرایند، حقوق مالکیت دارایی‌های مالی در قالب توکن‌های دیجیتال روی زیرساخت بلاک‌چین ثبت و منتقل می‌شوند. به گفته او، انتقال فعالیت‌هایی مانند نگهداری دارایی، مدیریت صندوق و انتقال مالکیت اوراق بهادار به زیرساخت‌های دیجیتال می‌تواند هزینه‌های عملیاتی را کاهش دهد و فرایند تسویه را تسهیل کند. هیوز می‌گوید Apex Group در ۲۰ حوزه قضایی برای ارائه خدمات انتقال مالکیت درون‌زنجیره‌ای تأیید شده است. او همچنین معتقد است صندوق‌های بازار پول توکنیزه‌شده می‌توانند به فعالیت شبانه‌روزی در تمام روزهای سال نزدیک شوند؛ هرچند تحقق این قابلیت به زیرساخت‌های فنی، مقررات و سازوکارهای اجرایی وابسته است.
هوش مصنوعی نیز از دیگر محورهای این گفت‌وگو است. هیوز معتقد است شرکت‌های مالی نباید صرفاً با هدف جایگزینی نیروی انسانی به‌سرعت به سمت این فناوری حرکت کنند. او درباره خطر افزایش هزینه‌ها در نتیجه استفاده شتاب‌زده از هوش مصنوعی می‌گوید: «شما هوش مصنوعی را در همه‌چیز به کار می‌گیرید، تصمیم می‌گیرید دیگر به نیروی انسانی نیاز ندارید و ناگهان هزینه‌های هوش مصنوعی شما ده برابر می‌شود. این موضوع کسب‌وکارها را از پا درمی‌آورد.» از نظر او، استفاده هدفمند از این فناوری می‌تواند جریان داده‌ها را بهبود دهد و امکان ارائه خدمات بیشتر را فراهم کند، بدون آنکه الزاماً به کاهش هزینه دستمزد منجر شود. هیوز همچنین معتقد است با خودکارشدن فعالیت‌های تکراری، تقاضا برای مهارت‌های تحلیلی و تخصص‌هایی مانند ارزش‌گذاری صندوق‌ها تغییر می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند مسیر ورود نیروهای تازه‌کار به برخی مشاغل مالی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
هیوز در ادامه به استیبل‌کوین‌ها، صندوق‌های بازار پول توکنیزه‌شده و اعتبار خصوصی می‌پردازد. او پیش‌بینی می‌کند استیبل‌کوین‌های دارای قابلیت کسب بازده در آینده در پرداخت‌های تجاری و ترازنامه شرکت‌ها نقش پررنگ‌تری پیدا کنند. به اعتقاد او، صندوق‌های بازار پول توکنیزه‌شده نیز می‌توانند بازدهی مشابهی ارائه دهند، اما کارکرد پرداختی استیبل‌کوین‌ها را ندارند. در بخش اعتبار خصوصی، هیوز منشأ بخشی از تنش‌های اخیر را ناهماهنگی میان نقدشوندگی مورد انتظار سرمایه‌گذاران و ماهیت دارایی‌های پایه می‌داند. او معتقد است محدودیت بازخرید و تأخیر در ارزش‌گذاری و انتقال اطلاعات می‌تواند نگرانی سرمایه‌گذاران را تشدید کند. با این حال، پیش‌بینی او درباره جایگزینی ارزهای فیات با استیبل‌کوین‌ها و ارزیابی مثبتش از اعتبار خصوصی، دیدگاه شخصی اوست و نباید به‌عنوان نتیجه‌ای قطعی درباره آینده بازار تلقی شود.
تحلیل اقتصادی
از منظر مدیریت ریسک، توسعه فناوری‌های مالی زمانی می‌تواند به بهبود عملکرد منجر شود که منافع عملیاتی آن در کنار هزینه‌ها و ریسک‌های جدید ارزیابی شود. در حوزه هوش مصنوعی، کاهش فعالیت‌های دستی لزوماً به کاهش هزینه کل شرکت منجر نمی‌شود؛ زیرا هزینه توسعه، زیرساخت، نگهداری، نظارت و کنترل کیفیت نیز باید در محاسبات لحاظ شود. علاوه بر این، تغییر وظایف شغلی می‌تواند نیاز به آموزش و بازطراحی فرایندهای سازمانی را افزایش دهد. بنابراین، ارزیابی اقتصادی پروژه‌های هوش مصنوعی باید بر اساس بازده سرمایه‌گذاری و اثر آن بر کل فرایندهای شرکت انجام شود، نه صرفاً تعداد کارکنان یا سرعت پردازش اطلاعات.
در حوزه توکنیزه‌سازی و دارایی‌های دیجیتال، ثبت و انتقال مالکیت روی بلاک‌چین می‌تواند برخی فرایندهای عملیاتی را ساده‌تر کند، اما به‌خودی‌خود ریسک اعتباری یا سرمایه‌گذاری را از بین نمی‌برد. امنیت زیرساخت، اعتبار حقوقی مالکیت، کنترل دسترسی، کیفیت داده‌ها و امکان اجرای مقررات همچنان اهمیت دارند. درباره استیبل‌کوین‌ها نیز باید میان کارکرد پرداختی، سازوکار حفظ ارزش و امکان کسب بازده تفاوت قائل شد. استیبل‌کوین‌ها بسته به ساختار و پشتوانه خود با ریسک‌هایی مانند کاهش اعتماد به ناشر، محدودیت بازخرید و ابهام نظارتی روبه‌رو هستند؛ در مقابل، صندوق‌های بازار پول نیز تابع ریسک‌های دارایی‌های پایه و شرایط نقدشوندگی خود هستند. بنابراین، مشابه‌بودن برخی کارکردها به معنای یکسان‌بودن ریسک این ابزارها نیست.
در بازار اعتبار خصوصی، مهم‌ترین نکته، تناسب میان نقدشوندگی دارایی‌ها و شرایط بازخرید صندوق است. اگر دارایی‌های پایه به‌سرعت قابل فروش نباشند، امکان خروج سرمایه‌گذاران نیز ممکن است محدود شود. در چنین شرایطی، تأخیر در ارزش‌گذاری می‌تواند عدم اطمینان را افزایش دهد و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را دشوارتر کند. با این حال، مشکل نقدشوندگی را نباید معادل نکول یا ضعف قطعی کیفیت اعتباری دانست؛ برای ارزیابی وضعیت این بازار، بررسی کیفیت اعتباری وام‌ها، نرخ نکول، ارزش‌گذاری دارایی‌ها و شرایط تأمین مالی نیز ضروری است. همچنین رقم بازده سالانه‌شده ۱۰ درصدی با نوسان پایین که هیوز برای اعتبار خصوصی مطرح می‌کند، بدون مشخص‌بودن دوره زمانی، نمونه دارایی‌ها و روش محاسبه، قابل تعمیم به کل این طبقه دارایی نیست.
منبع اصلی: Global Finance
تنظیم و تحلیل: ریسک۲۴ - محدثه فضل اله زاده
