بدهی آمریکا چگونه به ریسک بازار تبدیل می‌شود؟
افزایش بدهی و کسری بودجه آمریکا در حال تبدیل شدن به موضوعی مهم برای بازارهای مالی است. دولت آمریکا طی سال‌های اخیر کسری بودجه‌ای در حدود ۶ درصد تولید ناخالص داخلی داشته؛ سطحی که تقریباً دو برابر میانگین تاریخی است. هم‌زمان، هزینه بهره بدهی دولت طی پنج سال گذشته بیش از دو برابر شده و اکنون از ۳ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته است. ترکیب کسری‌های مستمر و هزینه فزاینده خدمت بدهی، فشار بیشتری بر وضعیت مالی دولت وارد کرده و توجه سرمایه‌گذاران را به پایداری مسیر بدهی آمریکا معطوف کرده است.
این نگرانی بیش از همه در بازار اوراق خزانه اهمیت پیدا می‌کند. بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا در حال حاضر حدود ۴.۸ درصد است و از نگاه تحلیل فایننشال‌تایمز، عبور پایدار آن از سطح ۵ درصد می‌تواند پیامدهای قابل‌توجهی برای بازارها داشته باشد. اوراق خزانه آمریکا به دلیل نقش آن در تعیین نرخ بدون ریسک و قیمت‌گذاری دارایی‌های مالی، مبنای مهمی برای سنجش هزینه سرمایه در اقتصاد جهانی است. در نتیجه، افزایش پایدار بازده اوراق می‌تواند شرایط تأمین مالی را برای دولت و بخش خصوصی سخت‌تر کند.
اهمیت این موضوع با توجه به حجم سرمایه‌گذاری شرکت‌های فناوری در حوزه هوش مصنوعی بیشتر می‌شود. شرکت‌های بزرگ فناوری در حال صرف بیش از یک تریلیون دلار برای توسعه دیتاسنترها و زیرساخت‌های مرتبط با AI هستند، در حالی که درآمد سالانه مرتبط با استفاده از این فناوری حدود ۲۰۰ میلیارد دلار برآورد شده است. بخش قابل‌توجهی از این سرمایه‌گذاری‌ها به دسترسی به بازارهای سرمایه و تأمین مالی وابسته است و بنابراین نسبت به تغییر هزینه سرمایه حساسیت دارد.
در چنین شرایطی، افزایش نرخ‌های بلندمدت می‌تواند هم‌زمان بر دو متغیر اثر بگذارد: هزینه تأمین مالی پروژه‌های سرمایه‌بر را افزایش دهد و نرخ تنزیل مورد استفاده برای ارزش‌گذاری جریان‌های نقدی آینده را بالا ببرد. به همین دلیل، اگر بازده اوراق ۱۰ساله به‌طور پایدار از ۵ درصد عبور کند، فشار بر ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری و توجیه اقتصادی بخشی از سرمایه‌گذاری‌های AI می‌تواند افزایش یابد. مسئله اصلی در اینجا نه صرفاً حجم بدهی آمریکا، بلکه افزایش احتمالی هزینه تأمین مالی آن و اثر سرایتی این هزینه بر اقتصاد و بازارهای جهانی است.
تحلیل کارشناسان اقتصادی
از منظر اقتصاد کلان، ریسک اصلی افزایش بدهی زمانی پررنگ می‌شود که هزینه خدمت بدهی با سرعت بیشتری رشد کند و سهم فزاینده‌ای از منابع دولت را به خود اختصاص دهد. اگر نرخ‌های بهره در سطوح بالا باقی بمانند، انتشار بدهی جدید و تجدید تأمین مالی بدهی‌های سررسیدشده با هزینه بیشتری انجام خواهد شد. این وضعیت لزوماً به معنای بحران مالی نیست، اما می‌تواند انعطاف‌پذیری سیاست مالی دولت را کاهش دهد و حساسیت اقتصاد آمریکا را نسبت به افزایش بیشتر نرخ‌های بهره بالا ببرد.
از منظر بازار سرمایه، اهمیت بازده اوراق خزانه در نقش آن به‌عنوان نرخ مبنا برای قیمت‌گذاری بسیاری از دارایی‌ها است. زمانی که بازده اوراق بدون ریسک افزایش می‌یابد، سرمایه‌گذار برای پذیرش ریسک در سهام و سایر دارایی‌ها بازده بیشتری مطالبه می‌کند. علاوه بر این، افزایش نرخ تنزیل ارزش فعلی جریان‌های نقدی آینده را کاهش می‌دهد؛ اثری که معمولاً برای شرکت‌هایی با ارزش‌گذاری بالا و درآمدهای مورد انتظار بلندمدت، مانند بسیاری از شرکت‌های فناوری، محسوس‌تر است. بنابراین فشار احتمالی بر AI صرفاً از مسیر هزینه استقراض نیست و می‌تواند از مسیر ارزش‌گذاری نیز منتقل شود.
با این حال، سطح ۵ درصد برای بازده اوراق ۱۰ساله را نباید به‌عنوان یک آستانه قطعی برای وقوع بحران تلقی کرد. اهمیت این سطح بیشتر در آن است که می‌تواند نشانه‌ای از تغییر شرایط مالی و افزایش هزینه سرمایه در اقتصاد آمریکا باشد. برای سرمایه‌گذاران، بنابراین مسیر بازده اوراق بلندمدت، تقاضا برای اوراق خزانه و توان اقتصاد آمریکا برای حفظ رشد در کنار کسری‌های بالا، شاخص‌هایی مهم‌تر از صرفاً اندازه بدهی هستند. اگر نرخ‌های بلندمدت برای مدت طولانی در سطوح بالا باقی بمانند، پیامد آن می‌تواند در بازار سهام، بازار اعتبار، سرمایه‌گذاری بنگاه‌ها و ارزش‌گذاری بخش فناوری منعکس شود؛ موضوعی که اهمیت آن با ادامه موج سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی بیشتر خواهد شد.
منبع اصلی: Financial Times
تنظیم و تحلیل: ریسک۲۴
