رشد کریپتو کارت‌ها و افزایش نگرانی‌های نظارتی
کریپتو کارت‌ها کارت‌های پرداختی هستند که کیف پول‌های رمزارزی را به شبکه‌های پرداخت معمول متصل می‌کنند و امکان تبدیل دارایی‌های دیجیتال به پول مورد استفاده در تراکنش‌های روزمره را فراهم می‌سازند. اگرچه این کارت‌ها می‌توانند به رمزارزهایی مانند بیت‌کوین و اتریوم متصل باشند، نوسان بالای این دارایی‌ها باعث شده استیبل‌کوین‌ها، به‌ویژه دارایی‌های وابسته به دلار، نقش مهم‌تری در پرداخت‌های این حوزه پیدا کنند. طبق داده‌های Paymentscan که The Economist به آن استناد کرده، تراکنش‌های انجام‌شده با کارت‌های مبتنی بر استیبل‌کوین در ماه اوت از یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار عبور کرده که حدود سه برابر رقم یک سال قبل است. همچنین تعداد ارائه‌دهندگان قابل‌شناسایی کریپتو کارت‌ها بین آوریل و سپتامبر از حدود ۱۰۰ به ۲۵۰ مورد افزایش یافته است.
گسترش این بازار در شرایطی رخ داده که طی سال‌های اخیر چارچوب‌های مقرراتی رمزارزها در آمریکا، اروپا و هنگ‌کنگ شفاف‌تر شده و شبکه‌هایی مانند Visa و Mastercard نیز امکان فعالیت برخی صادرکنندگان کارت‌های رمزارزی را در شبکه‌های خود فراهم کرده‌اند. با این حال، همه ارائه‌دهندگان از استانداردهای یکسانی در زمینه احراز هویت مشتریان یا KYC برخوردار نیستند. گزارش آوریل Crystal Intelligence نشان می‌دهد نزدیک به هفت مورد از هر ۱۰ ارائه‌دهنده بررسی‌شده، الزامات ضعیف KYC داشته‌اند یا اساساً فاقد چنین الزامات مؤثری بوده‌اند. این وضعیت می‌تواند شناسایی هویت و محل فعالیت کاربران را دشوارتر کرده و در برخی موارد امکان استفاده از کارت‌ها برای دور زدن محدودیت‌های مالی و جغرافیایی را افزایش دهد.
یکی از نمونه‌های مورد توجه The Economist، استفاده از کریپتو کارت‌ها برای دسترسی کاربران چینی به خدمات هوش مصنوعی آمریکایی مانند ChatGPT و Claude است؛ خدماتی که دسترسی به آنها در برخی مناطق با محدودیت مواجه است. در برخی راهنماهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی چین، روش‌هایی برای استفاده از کارت‌های صادرشده در کشورهای دیگر و پنهان‌کردن محل واقعی کاربر ارائه شده است. در یک مورد نیز یک ارائه‌دهنده آمریکایی گزارش کرده که کاربری با شناسه صادرشده در چین و نشانی خارج از این کشور، حدود ۵۰ هزار دلار برای اشتراک‌های ChatGPT در فروشگاه اپلیکیشن بولیوی هزینه کرده است؛ شرکت Rain اعلام کرده که این مورد را در حال بررسی است. بنابراین، مسئله اصلی صرفاً رشد کریپتو کارت‌ها نیست، بلکه شکاف میان سرعت توسعه این ابزارها و توانایی نظام‌های نظارتی برای شناسایی و کنترل سوءاستفاده از آنهاست.
تحلیل کارشناسان اقتصادی
رشد کریپتو کارت‌ها نشان می‌دهد مرز میان نظام پرداخت سنتی و بازار دارایی‌های دیجیتال در حال کمرنگ‌تر شدن است. این روند از یک سو می‌تواند دسترسی به خدمات مالی و پرداخت‌های بین‌المللی را برای افرادی که با محدودیت‌های بانکی یا ارزی مواجه‌اند افزایش دهد، اما از سوی دیگر، در صورت ضعف احراز هویت و کنترل تراکنش‌ها، مسیرهای جدیدی برای فعالیت‌های غیرقانونی، فرار از تحریم‌ها و انتقال منابع مالی ایجاد می‌کند. The Economist به برآورد TRM Labs اشاره می‌کند که جریان‌های غیرقانونی مرتبط با رمزارزها در سال گذشته از ۱۵۸ میلیارد دلار فراتر رفته است؛ رقمی که اهمیت تقویت سازوکارهای نظارتی در نقاط اتصال رمزارز به نظام پرداخت را نشان می‌دهد.
از منظر بازار، افزایش استفاده از استیبل‌کوین‌ها اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا برخلاف بسیاری از رمزارزهای نوسانی، این دارایی‌ها می‌توانند مستقیماً در پرداخت‌های روزمره مورد استفاده قرار گیرند. در نتیجه، با گسترش کریپتو کارت‌ها، استیبل‌کوین‌ها از یک ابزار نگهداری ارزش به بخشی از زیرساخت پرداخت نیز نزدیک‌تر می‌شوند. این تحول برای اقتصادهایی که با محدودیت دسترسی به ارزهای بین‌المللی مواجه‌اند اهمیت بیشتری دارد و در عین حال، نگرانی‌هایی درباره دلاری‌شدن غیررسمی اقتصادها و انتقال فعالیت‌های مالی به خارج از چارچوب نظام بانکی ایجاد می‌کند.
در نهایت، ورود کریپتو کارت‌ها به حوزه پرداخت‌های روزمره نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران دیگر نمی‌توانند بازار رمزارز را صرفاً به‌عنوان بازاری مستقل از نظام مالی سنتی در نظر بگیرند. هرچه ارتباط میان کیف پول‌های رمزارزی، استیبل‌کوین‌ها و شبکه‌های پرداخت گسترده‌تر شود، استانداردهای KYC، کنترل تحریم‌ها و پایش تراکنش‌ها نیز اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. تجربه اخیر در حوزه دسترسی به خدمات هوش مصنوعی نشان می‌دهد که این زیرساخت‌ها می‌توانند فراتر از پرداخت‌های مالی، به ابزاری برای عبور از محدودیت‌های جغرافیایی و تجاری نیز تبدیل شوند.
منبع اصلی: The Economist
تنظیم و تحلیل: ریسک۲۴ - محدثه فضل اله زاده
