هزینه‌های هوش مصنوعی و فشار بر غول‌های فناوری
بازار سهام آمریکا روز جمعه ۳۰ اکتبر را با افت قابل‌توجهی به پایان رساند.شاخص نزدک مرکب ۲.۸۶ درصد کاهش یافت و در مقایسه با رکورد پایانی ثبت‌شده در ۶ اکتبر، ۷.۸ درصد پایین‌تر قرار گرفت. این شاخص در جریان معاملات به محدوده اصلاح نزدیک شد، اما در پایان روز همچنان فاصله‌ای با افت ۱۰ درصدی از اوج اخیر خود داشت. نتایج مالی اینتل و آمازون از عوامل آغاز موج فروش بودند. سهام اینتل نیز در پایان معاملات ۲۸.۶ درصد سقوط کرد.
فشار فروش در روز پنج‌شنبه با واکنش منفی سرمایه‌گذاران به عملکرد آلفابت تشدید شده بود. در جریان معاملات آن روز، افت سهام آلفابت در مقطعی بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار این شرکت کاست؛ رقمی که بلومبرگ آن را بزرگ‌ترین کاهش یک‌روزه ارزش بازار آلفابت توصیف کرد. عملکرد ضعیف‌تر از انتظار درآمد بخش جست‌وجو و ثبت جریان نقدی آزاد منفی ۹.۱ میلیارد دلاری در سه‌ماهه سوم، نگرانی‌ها درباره هزینه‌های سرمایه‌گذاری این شرکت را افزایش داد. در همین حال، رویترز گزارش داد که نزدک ۱۰۰ تا زمان انتشار خبر بیش از ۵.۸ درصد در اکتبر افت کرده و بیش از ۲ تریلیون دلار از ارزش بازار شرکت‌های حاضر در این شاخص در معرض کاهش قرار گرفته است.
در بخش تأمین مالی، شرکت‌های بزرگ فناوری از روش‌های متفاوتی برای تأمین هزینه توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. متا برنامه افزایش سرمایه خود را به ۹۷.۵ میلیارد دلار رسانده است. این برنامه شامل عرضه عمومی حدود ۳۵ میلیارد دلار سهام عادی و ممتاز و همچنین فروش تدریجی سهام به ارزش حداکثر ۶۰ میلیارد دلار در آینده است. اجرای بخش دوم برنامه به آغاز معاملات سهام بدون حق رأی کلاس C وابسته است که برای سه‌ماهه نخست ۲۰۲۷ پیش‌بینی شده است. در مقابل، مایکروسافت در ۲۹ اکتبر اوراق بدهی به ارزش ۲۵ میلیارد دلار عرضه کرد. این نخستین عرضه اوراق بدهی شرکتی این شرکت در بازار آمریکا از سال ۲۰۱۷ بود و تقاضا برای اوراق بیش از چهار برابر میزان عرضه اعلام شد.
گزارش مالی آمازون نیز ابعاد فشار سرمایه‌گذاری بر جریان نقدی این شرکت را نشان می‌دهد. جریان نقدی آزاد آمازون در دوره ۱۲ماهه منتهی به ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ به منفی ۴۲.۴ میلیارد دلار رسید؛ درحالی‌که این رقم در دوره ۱۲ماهه مشابه سال قبل مثبت ۱۴.۸ میلیارد دلار بود. شرکت افزایش مخارج خرید تجهیزات و دارایی‌های ثابت را عامل اصلی این تغییر معرفی کرده و بخش عمده این افزایش را مرتبط با سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی دانسته است. در همین راستا، مورگان استنلی پیش‌بینی کرده است سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۷ از یک تریلیون دلار عبور کند.
تحلیل اقتصادی
افت اخیر سهام فناوری نشان می‌دهد توجه سرمایه‌گذاران بیش از گذشته به هزینه سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و زمان بازگشت آن معطوف شده است. رشد درآمد و توسعه زیرساخت‌ها همچنان از عوامل مهم ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری هستند، اما افزایش مخارج سرمایه‌ای باعث شده جریان نقدی آزاد و شیوه تأمین مالی نیز اهمیت بیشتری پیدا کنند. برنامه افزایش سرمایه متا، عرضه اوراق بدهی مایکروسافت و کاهش جریان نقدی آزاد آمازون، سه نمونه از ابعاد مالی این موج سرمایه‌گذاری هستند؛ هرچند این موارد از نظر ساختار تأمین مالی و وضعیت نقدینگی یکسان نیستند.
در مجموع، افت سهام فناوری را می‌توان نشانه افزایش حساسیت بازار نسبت به بازدهی سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی دانست، نه لزوماً آغاز یک بحران گسترده. ادامه این روند به توانایی شرکت‌ها در تبدیل هزینه‌های سنگین زیرساختی به درآمد و جریان نقدی پایدار بستگی دارد. از این منظر، عملکرد مالی فصل‌های آینده و شواهد واقعی از بازده سرمایه‌گذاری‌ها می‌تواند مسیر ارزش‌گذاری شرکت‌های بزرگ فناوری را تعیین کند.
منابع اصلی: Reuters ، Bloomberg
تنظیم و تحلیل: ریسک۲۴ - محدثه فضل اله زاده
