وقتی دارایی امن هم فروخته می‌شود؛ نقش فشار نقدینگی در افت قیمت طلا

روایت بازار

قیمت طلا در معاملات روز جمعه ۲۳ اکتبر به زیر ۴ هزار دلار در هر اونس سقوط کرد. بر اساس گزارش یاهو فایننس، پایین‌ترین قیمت ثبت‌شده در این گزارش به ۳٬۹۸۶٫۸۵ دلار رسید. رویترز نیز قیمت نقدی طلا را در مقطعی از معاملات حدود ۳٬۹۹۸ دلار گزارش کرد و نوشت که این فلز در مسیر ثبت شدیدترین افت هفتگی خود از ماه ژوئن قرار گرفته است. تفاوت جزئی این قیمت‌ها می‌تواند ناشی از زمان ثبت داده‌ها و نوع قیمت مورد استفاده باشد.

افت طلا هم‌زمان با کاهش بازار سهام آمریکا رخ داد. در معاملات گزارش‌شده از سوی یاهو فایننس، شاخص نزدک ۲٫۶ درصد و شاخص S&P 500  حدود ۱٫۲۱ درصد کاهش یافتند. نگرانی‌ها درباره بازده سرمایه‌گذاری در شرکت‌های فناوری و افزایش فشار فروش در بازار سهام، شرایطی ایجاد کرد که برخی سرمایه‌گذاران ممکن است برای تأمین نقدینگی یا پاسخ‌گویی به درخواست وجه تضمین، ناچار به فروش دارایی‌های دیگر خود شوند. در این وضعیت، طلا نیز می‌تواند در کنار دارایی‌های پرریسک‌تر به فروش برسد.

در کنار فشارهای بازار سهام، انتظارات مربوط به سیاست پولی آمریکا نیز بر قیمت طلا اثر گذاشت. رویترز گزارش داد که افزایش قیمت نفت و نگرانی از تداوم فشارهای تورمی، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه دسامبر را تقویت کرده است؛ هرچند بازارها در آن مقطع عمدتاً انتظار داشتند نرخ بهره در نشست اکتبر بدون تغییر بماند. از آنجا که طلا سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند، افزایش نرخ‌های بهره یا بازده اوراق می‌تواند جذابیت نسبی آن را در مقایسه با دارایی‌های درآمدزا کاهش دهد.

داده‌های شورای جهانی طلا نیز نشان می‌دهد که در سپتامبر، با وجود ورود سرمایه به صندوق‌های قابل معامله مبتنی بر طلا، موقعیت‌های خالص معامله‌گران در قراردادهای آتی کاهش یافت. طبق گزارش این نهاد، صندوق‌های جهانی طلا در آن ماه حدود ۱۰ میلیارد دلار، معادل ۶۷ تن، ورود سرمایه ثبت کردند؛ درحالی‌که موقعیت‌های خالص مدیریت‌شده در بازار کامکس حدود ۱۲ میلیارد دلار، معادل ۸۴ تن، کاهش یافت. این داده‌ها مربوط به سپتامبر هستند و به‌تنهایی وضعیت جریان سرمایه در روزهای افت قیمت اکتبر را مشخص نمی‌کنند، اما تفاوت رفتار سرمایه‌گذاران در بازارهای مختلف طلا را نشان می‌دهند.

تحلیل اقتصادی

افت قیمت طلا در دوره‌های پرتنش لزوماً به معنای از بین رفتن نقش آن به‌عنوان دارایی امن نیست. در شرایطی که بازارهای مالی با کاهش شدید قیمت‌ها روبه‌رو می‌شوند، بعضی سرمایه‌گذاران ممکن است برای پوشش زیان، تأمین وجه تضمین یا پاسخ‌گویی به نیازهای فوری نقدینگی، دارایی‌های قابل‌فروش خود را نقد کنند. طلا نیز به دلیل نقدشوندگی بالا می‌تواند در این فرایند فروخته شود؛ حتی اگر سرمایه‌گذار همچنان به ارزش آن در بلندمدت اعتقاد داشته باشد.

گزارش بانک تسویه‌های بین‌المللی درباره افت بازار فلزات گران‌بها در اوایل سال ۲۰۲۶، سازوکار چنین فشارهایی را توضیح می‌دهد. استفاده از اهرم مالی، افزایش الزامات وجه تضمین و فروش اجباری می‌توانند افت قیمت را تشدید کنند. با این حال، این گزارش به رویدادی پیشین مربوط است و به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که همین عوامل علت اصلی افت قیمت طلا در ۲۳ اکتبر بوده‌اند.

در ارزیابی افت اخیر باید میان عوامل بنیادی و فشارهای کوتاه‌مدت بازار تفاوت گذاشت. افزایش بازده اوراق و تقویت انتظارات درباره نرخ بهره می‌توانند از مسیر کاهش جذابیت نسبی طلا بر قیمت آن فشار وارد کنند؛ در مقابل، فروش ناشی از نیاز به نقدینگی ممکن است شدت افت را در کوتاه‌مدت افزایش دهد. اطلاعات موجود از منابع منتخب، نقش احتمالی هر دو عامل را مطرح می‌کند، اما سهم دقیق هرکدام را مشخص نمی‌سازد.

بنابراین، عبور قیمت طلا از سطح ۴ هزار دلار را نباید به‌تنهایی نشانه تغییر پایدار در جایگاه این فلز دانست. برای ارزیابی ادامه مسیر، باید روند نرخ‌های بهره و بازده اوراق، تحولات بازار سهام و داده‌های مربوط به جریان سرمایه و موقعیت‌های معاملاتی طلا بررسی شود. همچنین، بدون داده‌های مستقیم درباره معاملات و نیازهای تأمین مالی سرمایه‌گذاران در روزهای اخیر، نمی‌توان فشار نقدینگی را علت قطعی یا اصلی این افت معرفی کرد.

منابع اصلی: Yahoo Finance ، Reuters
تنظیم و تحلیل: ریسک۲۴ - محدثه فضل اله زاده