گام‌های شرق آفریقا برای یکپارچگی پرداخت‌ها
کشورهای شرق آفریقا در حال اتصال سامانه‌های پرداخت ملی خود برای ایجاد بازاری منطقه‌ای و یکپارچه‌تر هستند. این رویکرد به‌جای ایجاد یک بستر کاملاً جدید، بر اتصال سامانه‌های موجود تمرکز دارد تا انتقال پول میان کشورها سریع‌تر و با موانع کمتری انجام شود. در همین راستا، رواندا و تانزانیا برای اتصال سامانه پرداخت آنی تانزانیا به شبکه ملی پرداخت رواندا همکاری می‌کنند. این طرح بخشی از برنامه جامع پرداخت‌های فرامرزی جامعه شرق آفریقاست و مراحل فنی، عملیاتی و مقرراتی لازم برای اجرای آن در حال پیگیری است.
در کنیا نیز شبکه پرداخت آنی این کشور در ماه فوریه به سامانه پرداخت و تسویه پان‌آفریقایی متصل شد. این همکاری امکان انجام پرداخت‌های آنی و شبانه‌روزی از سوی اعضای این سامانه به بانک‌ها و اپراتورهای پول همراه در شبکه پرداخت کنیا را فراهم می‌کند و تسویه تراکنش‌ها با ارزهای محلی انجام می‌شود. درحالی‌که رواندا و تانزانیا سامانه‌های پرداخت آنی خود را مستقیماً به یکدیگر متصل می‌کنند، کنیا زیرساخت داخلی خود را به شبکه‌ای گسترده‌تر در سطح قاره آفریقا پیوند داده است. این دو رویکرد نشان می‌دهند که یکپارچگی پرداخت‌ها می‌تواند از طریق اتصال و همکاری میان سامانه‌های موجود محقق شود.
در سطح منطقه‌ای، جامعه شرق آفریقا نیز اجرای برنامه جامع پرداخت‌های خود را دنبال می‌کند. این نهاد در ۲۴ اوت از تشکیل سه گروه کاری فنی برای پشتیبانی از اجرای برنامه خبر داد. این برنامه چهار محور اصلی حکمرانی و مقررات، زیرساخت، فراگیری و توسعه ظرفیت را در بر می‌گیرد و شامل ۲۰ طرح راهبردی برای تقویت پرداخت‌های فرامرزی است. مجموع تجارت کشورهای عضو این جامعه در سال ۲۰۲۵ به ۱۵۶.۶ میلیارد دلار رسید که ۱۹.۳ میلیارد دلار آن به تجارت میان کشورهای عضو اختصاص داشت. رابرت اوموتونده، مدیر اجرایی و مدیر ارشد سرمایه‌گذاری شرکت مدیریت دارایی و مشاوره ام‌دی‌یو کپیتال، معتقد است اتصال سامانه‌های پرداخت می‌تواند تجارت منطقه‌ای را متحول کند و زیرساخت مالی لازم برای تسهیل مبادلات میان کسب‌وکارهای آفریقایی را فراهم سازد.
تحلیل اقتصادی
اتصال سامانه‌های پرداخت ملی می‌تواند پرداخت به تأمین‌کنندگان، دریافت وجه از مشتریان و تسویه معاملات تجاری فرامرزی را برای کسب‌وکارها آسان‌تر کند. بنگاه‌های کوچک و متوسط، بانک‌ها، شرکت‌های فناوری مالی و اپراتورهای پول همراه نیز می‌توانند از این زیرساخت‌ها بهره‌مند شوند؛ به‌شرط آنکه پرداخت‌های منطقه‌ای از نظر سرعت و سهولت به سطح تراکنش‌های داخلی برسند. تسویه سریع‌تر، کاهش هزینه‌های تراکنش و استفاده بیشتر از ارزهای محلی نیز می‌توانند بخشی از موانع مالی تجارت منطقه‌ای را کاهش دهند.
با گسترش منطقه تجارت آزاد قاره آفریقا و افزایش فعالیت کسب‌وکارها در تجارت فرامرزی، نیاز به سامانه‌های پرداخت پشتیبان این مبادلات نیز بیشتر می‌شود. بااین‌حال، تحقق مزایای این طرح‌ها به عملکرد قابل‌اعتماد سامانه‌های متصل در محیط‌های متفاوت مقرراتی و پولی بستگی دارد. ازاین‌رو، اطمینان از عملکرد مناسب این سامانه‌ها در کشورهای مختلف همچنان یکی از چالش‌های اصلی یکپارچگی پرداخت‌های منطقه‌ای است.
منبع اصلی: Global Finance
تنظیم و تحلیل: ریسک۲۴ - محدثه فضل اله زاده
